SATRANÇTA BİR TARAFIN TEK ŞAHI KALMISSA OYUN 50 HAMLEDE BERABERE BİTER Mİ? VE KALENİN TEHDİT EDİLMESİ ROKA ENGEL Mİ?


Evet soru bu. SATRANÇTA BİR TARAFIN TEK ŞAHI KALMISSA OYUN 50 HAMLEDE BERABERE BİTER Mİ? VE KALENİN TEHDİT EDİLMESİ ROKA ENGEL Mİ?

Bu sorunun cevabı satrançla ilgili bir forumda verildi. Cevabın kalıcılığını sağlamak açısından forumdaki yorumları buraya aktarıyorum. Yorumcu nicklerinin baş harflerini verdim :

P :

1) Kale ile şahın arası tehdit edilmiyor. Kale ile şahın arası boş. Şah hiç oynatılmamış, kale hiç oynatılmamış. Ancak kale tehdit altında. Bu durumda rok yapılabilir mi?

Elimdeki gelişmiş satranç programında yapılıyor. Ancak Mynet Satranç ta bu durumda roka izin verilmiyor. Bence rok yapılmalı. Çünkü kural diyor ki:

-Şahın geçeceği kareler tehdit altında olmıyacak. Kalenin bulunduğu yerden ise şah geçmiyor.

Neyse FİDE kurallarına göre durum ne, bilen varsa lütfen yazsın.

2) Bir tarafın sadece şahı kalmıssa, rakip onu kaç hamlede mat etmek zorunda. Bir arkadaşım 50 hamlede mat edemesse berabere biter diyor. Mynet Satranç ta ise bu durumda 16 hamlede rakip mat edemezse berabere sayıyor.

Bir tarafın sadece şahı varsa rakip bunu kaç hamlede mat etmek zorunda? FİDE kuralları bu durumda ne diyor? Bilenlerin yardımını bekliyorum.

----------

M :

1-Şu durumlarda rok yapmak mümkün değildir:
A- şah daha önce oynamışsa, ya da
B- ilgili kale daha önce oynamışsa.
2) Şu durumlarda rok yapmak geçici olarak mümkün değildir:
A- Şahın durduğu, rok atarken geçeceği ve rok attığında gideceği kareler rakip taşlar tarafından tehdit ediliyorsa, ya da
B- Rok atılacak kale ile arasında herhangi bir taş varsa.
b) Rakip taş ya da taşlar tarafından tehdit ediliyorsa, bu taş ya da taşlar hareket edemiyor bile olsalar şah tehdit altındadır (şah çekilmiştir.) Şah çekmeyi beyan etmek zorunlu değildir. Oyuncular şahlarını tehdit altında bırakacak hamle yapamazlar.

kalenin tehdit altında olması roku engellemez
-----------
FIDE Kurallarına göre 50 hamle olarak uygulanmaktadır.Ama notasyon tutulması gereklidir.Madde de aşağıdaki gibidir.

9.3. Hamlede olan oyuncunun talebi üzerine, aşağıdaki durumlardan biri oluşmuşsa oyun berabere biter.
a) hamlesini kağıdına yazmış, hakeme bu hamleyi yapacağını bildirmiş ve bu hamle ile her iki taraf da piyon sürmeden ve taş yemeden son 50 hamleyi geçirmiş olacaksa, ya da
b) son 50 hamle içinde her iki taraf da piyon sürmemiş ve taş yememiş ise
9.4. Eğer bir oyuncu Madde 9.2 ya da 9.3’e göre berabere iddia ederse, derhal saatini durduracaktır. İddiasını geri alamaz.
a) eğer iddia doğru ise oyun derhal berabere biter,

----------

P :

Cevap için teşekkürler. Bu durumda mesela beyazın oyunda tek şahı kalsa ve beyaz hamleleri saymaya başlasa, ancak yirmibeşinci hamlede beyaz siyahın bir piyonunu yese saymaya yeniden başlıyacak değil mi?

----------

P :

FIDE Kuralları ışığında bu sorumun cevabını kendim vereyim. Sizlerde doğru cevap vermiş miyim bakın.

Önce iİgili FIDE Kuralları Ne İdi Onu Yazayım :

9.2. Hamlede olan oyuncunun talebi üzerine, eğer aynı konum tahta üzerinde en az üç defa aşağıdaki şekillerde oluşmuşsa (peş peşe hamle tekrarı ile oluşması gerekmez) oyun berabere olur.

a) eğer oyuncu notasyon kağıdına önce hamlesini yazmış, hakeme bu hamleyi yapacağını bildirmiş ve bu hamle ile aynı konum oluşacaksa, ya da

b) son yapılan hamle ile ortaya çıkan konum tekrarlanıyor ve sıradaki oyuncu beraberlik talebinde bulunuyorsa.

(a) ve (b)’deki konumlar, hepsinde de eğer aynı oyuncu hamledeyse, aynı cins ve renkteki taşlar aynı karelerde duruyorsa ve her iki oyuncunun da taşlarının mümkün olan tüm hamleleri aynen varsa, aynı sayılır. Söz konusu konumlardan birinde geçerken alma hakkı varsa veya rok atma hakkı kaybolmuşsa, aynı sayılmaz.

9.3. Hamlede olan oyuncunun talebi üzerine, aşağıdaki durumlardan biri oluşmuşsa oyun berabere biter.

a) hamlesini kağıdına yazmış, hakeme bu hamleyi yapacağını bildirmiş ve bu hamle ile, her iki taraf da son 50 hamleyi piyon sürmeden ve taş yemeden geçirmiş olacaksa, ya da

b) son 50 hamle içinde her iki taraf da piyon sürmemiş ve taş yememiş ise

9.4. eğer bir oyuncu 9.2 veya 9.3'e göre beraberlik talebinde bulunmadan hamle yaparsa, o hamle için beraberlik isteme hakkını kaybeder.

9.5. Eğer bir oyuncu Madde 9.2 ya da 9.3’e göre berabere iddia ederse, derhal saatini durduracaktır. İddiasını geri alamaz.

a) eğer iddia doğru ise oyun derhal berabere biter,

b) eğer iddia doğru değilse, hakem rakibin süresine üç dakika ekleyecektir. Ayrıca, iddia sahibinin iki dakikadan çok zamanı varsa, süresini yarıya indirir, indirilen süre üç dakikadan çok olmayacaktır. Toplam zaman iki dakikadan az ama bir dakikadan çoksa, kalan süreyi bir dakikaya ayarlar. Eğer toplam süre bir dakikadan az ise, hakem iddia sahibinin süresine dokunmayacaktır. Oyun bundan sonra devam edecek ve niyetlenen hamle oynanacaktır.

Kurallar böyle, şimdi diyelim beyazın sadece şahı var, siyahın şah, kale, iki piyon, fil ve atı var. Yani siyahın şah dışında beş tane daha taşı var. (2 piyon + 1 Kale + 1 Fil +1 At = 5 Taş)

Bu taşlarla yapılacak 50 hamlede oyunun berabere bitmesi için şu iki şartın ikisi birden gerçekleşmiş olacak :

1) Siyah hiç piyon sürmemiş olacak

2) Beyaz şah hiç taş yememiş olacak

Dikkat ederseniz iki şartın ikisininde gerçekleşmesi lazım. Çünkü FIDE 9.3. b) maddesinden çıkan sonuç bu. Çünkü FIDE 9.3. b) kuralında "ve" bağlacı var, "veya" bağlacı olsaydı bir şartın gerçekleşmesi yeterli idi.

Bu durumda oyunu berabere bitirmek isteyen beyaz oyuncu, siyah piyon sürdükçe 50 hamleyi saymaya tekrar baştan başlıyacak. Siyahın piyon dışındaki (kale , fil, at gibi) taşlarıyla oynaması saymayı baştan başlatmıyor. Sadece siyah oyuncunun piyonu sürmesi saymayı baştan başlatıyor.

Yine beyaz oyuncu, siyahın taşlarından birini yerse 50 hamleyi saymaya yine baştan başlıyacak. Yani beyaz oyuncu tek kalan taşı olan şahıyla rakibin herhangi bir taşını yerse 50 hamleyi saymaya yine baştan başlıyacak.

Benim FIDE kurallarından çıkardığım sonuç bu. Sizlerinde galiba bu sonuca bir itirazları olamaz. Varsa yazın tekrar değerlendirelim. ( 13 Aralık 2009)

2 yorum:

  1. evet elli hamlede tek şahı kalan taraf mat edilemezse oyun berabere biter. bu doğru. mynet satrançta tek şahı kaln taraf 16 hamlede mat edilemezse oyun berabere yapılıyor bu yanlış. bazılarıda "tek şahı kalan taraf 16 hamlede mat edilmezse oyun berabere" diyorlar buda yanlış. doğrusu şU elli hamlede tek şahı kalan taraf mat edilemezse oyun berabere biter. ancaaaak bir tarafın tek şahı kalmışssa, karşı taraf her piyon sürüşünde saymaya yeniden birden başlar. tek şahı kalan taraf karşı tarafın taşını yerse saymaya yeniden birden başlar. FIDE kurallarına bakınca bu sonuç çıkıyor. güzel yazı olmuş. tebrikler.

    YanıtlaSil
  2. Site Editörü3 Şubat 2011 22:05

    Bir ziyaretçi "Şah ile şah yapılır mı?" şeklinde arama ile bu sayfaya gelmiş. Cevabı : Hayır yapılmaz. Şah ancak diğer şahın gidebileceği alanları kısıtlar. Diyelim diğer şahın gidebileceği sadece bir kare var ve rakip şah da son hamlesi ile o kareyi kontrol altına aldı. Bu durumda pat olur ve oyun berabere biter. Burada en önemli kural şu : İki şah asla yanyana gelmez. Yani alttan üstten yandan çarprazdan yanyana gelmezler.

    YanıtlaSil